Morgen is het Koninginnedag en weer een prachtige gelegenheid om duurzaam en voor een prikkie te shoppen. Niet alleen ben ik een groot voorstander van hergebruik, maar het is nog leuk ook. Ben benieuwd waar Isis en ik mee thuis gaan komen…
Wat belangrijk is in je leven, krijgt vaak een centrale plaats. Het vormt als het ware het kloppend hart, jouw bron van leven…
De moestuin is in opmars in Amsterdam. Niet als laatste modegril binnen de grachtengordel. Nee, het gebeurt in de naoorlogse wijken, eufemistisch de ‘tuinsteden’ genaamd. In de Amsterdamse tuinstad Nieuw-West beginnen bewoners een buurtmoestuin of nemen het initiatief tot stadlandbouw.
Openbare ruimte
Groen en eetbaar is de nieuwste trend. Je kunt geen krant of tijdschrift openslaan of er is sprake van de groene huisje-boompje-beestje-mode met daktuinen, verticale tuinen, buurttuinen of stadlandbouw. “Weg die grijze tegels; ruimbaan voor geuren en kleuren. Verbouw je eigen groente, fruit en kruiden”, luiden de koppen. Voortrekkers als ir. Fransje de Waard auteur van Tuinen van Overvloed, permacultuur als duurzame inspiratie voor de leefomgeving, waarvan binnenkort een nieuwe versie verschijnt, pleiten al jaren voor een eetbaar landschap. Tot voor kort liepen deze voortrekkers in hun idealistisch enthousiasme op tegen de gevestigde orde van ambtelijke regels en esthetische principes van architecten.
Stadsmens wil boeren
Het tij lijkt te keren, zo blijkt uit bijvoorbeeld het “Inspiratierapport Buurttuinen” en de tentoonstelling over mogelijkheden van stedelijke landbouw in het architectuurcentrum Amsterdam (ARCAM). Beide kiezen voor het politiekcorrecte principe van de sociale cohesie bij deze nieuwe vorm van vergroening van de stad.
Maar er is volgens De Waard meer aan de hand dan die ambtelijke noemer ‘sociale cohesie’. De opkomst van stadsmoestuinen, daktuinen en stadlandbouw laat een groen maatschappelijke bewustzijn zien. “We willen weer voelen, zien en ruiken waar ons eten vandaan komt. De milieuproblematiek en het uniforme smaakdictaat van de massaproductie gaan ons steeds meer tegen staan. En we realiseren ons dat we in Nederland alleen de lasten en niet de lusten dragen van de agro-industrie. Een sector die voornamelijk voor de export produceert.”
Gemeenschapsgronden
De openbare ruimte moet volgens De Waard weer worden wat het eigenlijk is: onze gemeenschapsgronden. “Dus laat die strakke saaie grasvelden tussen het asfalt aan bewoners met groene vingers. Het kan zelfs een creatieve oplossing zijn voor de bezuinigingen op groenvoorzieningen van de gemeente!”
Geleidelijk aan zie je de boerende stedeling inderdaad de binnentuinen van flatgebouwen, de aangeharkte plantsoenen en strakke gazons in Nieuw-West veroveren. Hoewel de gemeente en corporaties het belang zien van de sociale cohesie van samen tuinieren, zijn hun procedures taai en roepen daarmee tot groene burgerlijke ongehoorzaamheid op.
De Groene Vaart
Nieuw-West is een stadsdeel met lage inkomens, een hoog percentage werkloosheid en een flinke dosis sociaal isolement. De oproep om samen een buurtmoestuin te beginnen viel hier dan ook in vruchtbare aarde. Voor de Groene Vaart meldden zich vrouwen uit Nederland, Suriname, Irak, Indonesië, Marokko, en Turkije.
“Onze buurtmoestuin is nu nog wel een smalle strook, maar zo vertelt Annet Horn, begeleider van de tuingroep de Groene Vaart , we zijn in gesprek met het stadsdeel om de gazons langs de weg bij onze tuin te trekken.”
Sinds een jaar bewerkt de tuingroep de buurtmoestuin volgens het principe van permacultuur. “We leren het hoe of wat met groente en kruiden, over de aantrekkingskracht voor insecten van bomen en planten, over koken met verse ingrediënten en over de medische werking van kruiden. Gezamenlijk wroeten in de aarde schept een sterke band. Dat is het grote verschil met een volkstuintje, waar iedereen zijn eigen stukje grond heeft.”
Désirée Crommelin
Het is zover, de spiraal is klaar. Afgelopen week was ik met een handige cadeaubon op kruidenjacht en dit is het resultaat.
“Welke kruiden staan er allemaal in?”, wordt me steeds gevraagd.
Nou, uit m’n hoofd zijn dat: rozemarijn, tijm, oregano, marjolein, lavas, kamille, venkel, koriander, peterselie, groene en rode basilicum, knoflookbieslook, dragon, bonenkruid, zuring, en misschien vergeet ik nog een enkeling. Nog wat viooltjes ertussen die elders in de tuin stonden. En tenslotte is er nog van alles gezaaid; in mijn enthousiasme waarschijnlijk veel te veel… Nou ja, dat is dan leuk voor de buren in ruil voor geleverde tegels.
Niet alleen in kip maar ook in groenten zijn bacteriën gevonden die resistent zijn voor een groot aantal antibiotica. Onderzoekers van het VUmc vonden een resistente bacterie in vijftien groenten, waaronder taugé, radijs, lente-ui en pastinaak. Zelfs in biologische groenten is besmetting aangetroffen… Lees hier het volledige bericht.
Adam Gormley uit Noosaville, Australië, werd bij het fotograferen van spinnen in zijn tuin gestoord door een hevige regenbui. Hij besloot over te gaan op het maken van beelden van waterdruppels op bloemen en bladeren.
Hij had er in eerste instantie geen idee van dat hij een mier in een waterdruppel van 3 millimeter doorsnee had vastgelegd.
‘Toen ik de foto’s op mijn camera bekeek dacht ik dat het vuil in de druppel betrof’, aldus Gormley. Op zijn computer zag hij pas welke bijzondere vangst hij had gedaan.
En weer is de spiraal een stap dichter bij z’n voltooiing. Ik heb ‘m opgevuld met eerst een laag groenafval, vervolgens een laag omgekeerde graspollen, en daar bovenop komt tuinaarde, en helemaal bovenin waarschijnlijk ook nog zand en grind. Rechts is de ingang van het egelhuis nog te zien. Houtsnipperpaadje er omheen…
De spiraal is al aardig op hoogte, maar ik begin door de tegels heen te raken. Eén van mijn tuinpaden is inmiddels ook al opgegaan in de spiraal, en is nu een houtsnipperpaadje geworden. Dus dat is een mooie natuurvriendelijke bijkomstigheid. De techniek om hele stoeptegels redelijk netjes te halveren heb ik nu goed onder de knie, al gaat er wel eens één de mist in natuurlijk. En inmiddels ben ik tegels bij mijn buren aan het bietsen, die geloof ik wel blij zijn dat ze eindelijk ook eens van hun onbestemde tegels afkomen.
Het egelhuis heeft z’n plekje gevonden, compleet met tunnelingang. Op mijn vorige blog kwam een reactie om het egelhuis te heroverwegen omdat het een verzamelplaats van teken zou kunnen worden wat niet goed is voor een egel. Maar ja, anderzijds heb ik de bouwtekening van een egelopvang gebruikt… Ik ga het eerst maar eens proberen.
De teil zou het waterelementje kunnen worden onderaan de spiraal, maar is misschien wat ielig. Natuurlijk moet ie dan wel ingegraven worden, maar daar moet ik toch nog eens over nadenken.
En dit is dan de outline van de kruidenspiraal, en de plek waar het egelhuis ongeveer gaat komen. Het karton is een extra maatregel om de heermoes en andere onkruiden tegen te houden. Als de spiraal klaar is zie je daar niets meer van. Bovendien is het karton na een seizoen wel verteerd.
Geloof het of niet, maar dit is het begin van de kruidenspiraal. En het zwaarste werk is achter de rug, al zou je dat op het oog niet zeggen. De planten verplaatsen, de heermoes verwijderen, en het egaliseren van de grond hebben vele uren en zweetdruppels gekost.
Maar vooral de heermoes is op dit stukje tuin een ware plaag. Ik heb 4 vierkante meter aarde 2 spades diep omgespit. Bijna elke kluit aarde is door mijn handen gegaan om er de heermoeswortels uit te filteren. Volgens mijn dochter heb ik nu “scherpe handen”. Tja, dat krijg je met die kantoorvingers, ..niets gewend hè.
Ik was uitgenodigd bij de uitreiking van de Future for Nature Award 2011. Een prestigieuze internationale award voor bijzondere prestaties bij het beschermen van wilde dieren en plantensoorten. Het is tevens een aanmoedigingsprijs voor jonge talenten om hun belangrijke werk voort te zetten. De prijs geeft winnaars internationale erkenning, financiële steun, en toegang tot een netwerk van natuurbeschermers.
Zo kwam het dat ik om half 10 vanochtend al in een kil en uitgestorven Burgers’ Zoo (de hoofdsponsor) rondliep, alwaar het event plaatsvond.
Er ging een wereld voor me open, zoveel natuurbeschermers bij elkaar. Ik voelde me oprecht geraakt door hun prachtige werk en hun aangrijpende verhalen en beelden.
Een mooi en belangrijk initiatief van de Future for Nature Foundation.
De prijswinnaars van 2011 zijn:
De nieuwe tuintrend voor 2011 is duurzaam en stoer. Er is weer ruimte voor groen. Maar wat is het kenmerk van een praktische en tegelijk groene tuin? Milieu Centraal zet het op een rij.
Meer tuintips: www.milieucentraal.nl/tuinieren
